Op deze pagina▾
<em>Pari passu</em> is Latijn voor "op gelijke voet". In een kredietovereenkomst betekent het dat de vordering van uw bank minstens gelijkrangig moet zijn met alle andere ongedekte vorderingen op uw bedrijf. U mag geen regeling treffen — formeel of informeel — die andere schuldeisers structureel bevoordeelt ten koste van de bank. Het covenant is aanwezig in vrijwel elke Belgische KMO-kredietovereenkomst en kost u in normale tijden operationeel niets.
Wat dit covenant gevaarlijk maakt, is structurele achterstelling: de situatie waarbij cash of waarde uit de kredietnemer wegvloeit naar verbonden partijen vóórdat de bank haar vordering kan verhalen. Managementvergoedingen aan een moedervennootschap, intercompanyleningen die worden terugbetaald vóór de bankschuld, en speciale doelvennootschappen die de kasstroom opvangen zijn typische voorbeelden. Onder het Belgisch insolventierecht — WCO en Boek XX van het Wetboek Economisch Recht — worden zulke betalingen in de verdachte periode aangevochten.
Wat betekent pari passu?
Een pari passu covenant verplicht u om te garanderen dat uw betalingsverplichtingen aan de bank minstens gelijkrangig zijn — qua betaalrecht, prioriteit en zekerheidsstelling — met alle andere huidige en toekomstige ongedekte betalingsverplichtingen. Bevoorrechte schuldeisers (FOD Financiën, RSZ/ONSS) en gedekte schuldeisers (hypotheekhouders) vallen buiten de scope: hun prioriteit vloeit voort uit de wet of uit hun zekerheid, niet uit een schending van uw kredietovereenkomst.
De clausule werkt nauw samen met het negatief pandrecht: het negatief pandrecht verhindert dat u formele zekerheden verstrekt aan andere schuldeisers; pari passu verhindert elke andere regeling die economisch hetzelfde resultaat heeft. Samen dekken zij het volledige spectrum van arrangementen die de positie van de bank kunnen verslechteren.
Waarom banken gelijke rangorde eisen
Belgische banken verlenen ongedekt of gedeeltelijk gedekt krediet aan KMO's op basis van de aanname dat zij bij verhaal gelijk delen in de activa van de kredietnemer. Als een kredietnemer na de opname stil een regeling treft die andere schuldeisers bevoordeelt, ondermijnt dat de kredietbeslissing. De bank keurde krediet goed op één set feiten; de kredietnemer wijzigt die feiten eenzijdig.
Pari passu is ook een systemisch instrument: omdat vrijwel alle Belgische KMO-kredietovereenkomsten de clausule bevatten, weet elke schuldeiser dat elke kredietnemer gelijke rangorde heeft beloofd. Die universaliteit maakt het gelijke-rangorde-kader geloofwaardig en afdwingbaar.
Structurele achterstelling: wat de clausule voorkomt
Structurele achterstelling treedt op wanneer cash of waarde de kredietnemer verlaat vóórdat de bank kan verhalen. Voorbeelden: een moedervennootschap rekent een managementvergoeding van €400K per jaar aan de kredietnemer aan, die kwartaalsgewijs wordt betaald vóór de bankschuld; of een nieuwe special purpose vehicle vangt de handelsvorderingen op terwijl de schuld bij de kredietnemer blijft.
Minder dramatisch maar even relevant: intercompanyleningen die aan aandeelhouders worden terugbetaald vóór de bankschuld, of preferentiële betalingstermijnen aan verbonden leveranciers. Bij Belgische familiebedrijven zijn zulke arrangementen gangbaar en niet inherent problematisch — maar ze moeten gestructureerd worden op een manier die geen structurele achterstelling van de bank creëert.
Als uw bedrijf deel uitmaakt van een groep met managementvergoedingen, intercompanyleningen of gedeelde diensten, laat uw accountant of juridisch adviseur deze structuren toetsen aan uw pari passu en negatief pandrecht verplichting vóór elke nieuwe kredietverstrekking.
Pari passu in de Belgische insolventiecontext
Het covenant is "sluimerend" in normale tijden. Het wordt actief bij een gerechtelijke reorganisatie (WCO) of faillissement. Onder de Belgische Insolventiewet (Boek XX WER) kunnen betalingen in de verdachte periode — doorgaans 6 maanden vóór de WCO-aanvraag of het faillissement — worden aangevochten via een pauliusvordering (action paulienne) als zij andere schuldeisers hebben bevoordeeld.
In WCO-procedures heeft de bank een zetel aan tafel en gebruikt het pari passu covenant om betalingen aan verbonden partijen in de verdachte periode aan te vechten. Een bank die een pari passu-breuk kan aantonen, staat sterker in haar verzet tegen een reorganisatieplan dat verlies op haar oplegt terwijl verbonden partijen preferentieel zijn terugbetaald.
Wat te bewaken na ondertekening
Er is geen ratio te berekenen. Wat vereist is, is bewustzijn op het moment van beslissing: elke keer dat uw bedrijf een transactie overweegt met een verbonden partij waarbij cash de kredietnemer verlaat, stel dan de vraag: creëert dit structurele achterstelling van de bank? Managementvergoedingen, intercompanyleningen, aandeelhoudersteruggaven en intragroepstransacties zijn de risicogebieden.
Analyseer pari passu en negatief pandrecht altijd samen bij nieuwe transacties. Een transactie die "geen zekerheid creëert" en het negatief pandrecht niet triggert, kan toch structurele achterstelling creëren en pari passu schenden.
Hoe u pari passu bepalingen onderhandelt
Pari passu is een van de minst onderhandelbare covenants in de Belgische markt. De onderhandeling richt zich op uitsluitingen: (1) een expliciete toestemming voor marktconforme managementvergoedingen die zijn bekendgemaakt aan de bank en consistent zijn met de situatie bij opname; (2) achtergestelde aandeelhoudersleningen die expliciet buiten de scope van de clausule worden geplaatst, omdat zij legitiem onder de bank rangschikken.
Voor groepen met cashpooling: zorg dat de pari passu bepaling uitdrukkelijk cashpooling bij de eigen bank of een goedgekeurde tegenpartij toestaat. Cashpooling zonder expliciete toestemming kan worden uitgelegd als preferentiële kasstroomtoewijzing aan een groepstreasury-entiteit.
De snelste manier om te zien of een Pari passu-convenant — en elke andere voorwaarde — in uw term sheet staat, is Credia het laten lezen. Upload de PDF en u krijgt elk convenant geïdentificeerd en uitgelegd, in heldere taal, in minder dan twee minuten.
Analyseer uw term sheetNieuw met term sheets? Lees onze term sheet gids.
Veelgestelde vragen
Wat is een Pari passu-convenant?
Een pari passu-clausule vereist dat de verplichtingen van de kredietnemer onder de faciliteit ten minste gelijkrangig zijn met alle andere ongewaarborgde verplichtingen. Geen enkele crediteur mag structurele voorrang hebben op de kredietverstrekker.
Wat beperkt een Pari passu-convenant?
Er kunnen geen regelingen worden getroffen die andere ongewaarborgde crediteuren voorkeursbehandeling geven bij een herstructurering of insolventie. Structureel belangrijk maar zelden actief beheerd in dagelijkse gang van zaken.
Kunt u een Pari passu-convenant onderhandelen?
De meeste convenantvoorwaarden zijn onderhandelbaar in de term sheet fase, voordat de juridische documentatie wordt opgesteld. Let bij het Pari passu-convenant op de definitie, de drempel, de testfrequentie en de hersteltermijn. Vraag uw relatiebeheerder welke flexibiliteit er is, en laat uw accountant bevestigen dat het niveau er een is dat uw onderneming comfortabel kan aanhouden. Lees elke regel.